Pierwszeństwo pieszych – przepis, który wymaga korekty?
Zmiana przepisów drogowych miała zwiększyć bezpieczeństwo pieszych. W praktyce coraz częściej pojawiają się głosy, że efekt jest odwrotny – rośnie liczba ryzykownych zachowań na przejściach.
Co miało się zmienić
Od czerwca 2021 roku w Polsce obowiązuje zasada, że kierowca musi ustąpić pierwszeństwa pieszemu już wchodzącemu na przejście. Celem było poprawienie kultury jazdy i ograniczenie potrąceń.
Gdzie pojawia się problem
Coraz częściej widać sytuacje, w których piesi wchodzą na przejście bez upewnienia się, czy mogą to zrobić bezpiecznie – często z telefonem w ręku, bez kontaktu wzrokowego z kierowcą.
W praktyce:
- decyzja o wejściu na pasy bywa impulsywna
- brak reakcji na sytuację drogową przenosi całe ryzyko na kierowcę
- odpowiedzialność przestaje być współdzielona
Efekt? Więcej napięć na drodze i sytuacji „na styk”, które kończą się tylko dzięki refleksowi kierowcy.
Nierówność w egzekwowaniu przepisów
Kierowca korzystający z telefonu podczas jazdy podlega wysokim karom – mandat i punkty karne, a w skrajnych przypadkach utrata uprawnień.
Pieszy, który robi to samo na przejściu – realnie rzadko ponosi konsekwencje, mimo że ryzykuje własnym zdrowiem i życiem.
Czy potrzebne są zmiany
W debacie publicznej coraz częściej pojawiają się propozycje:
- zakazu korzystania ze smartfona podczas przechodzenia przez jezdnię
- obowiązku zachowania szczególnej uwagi (realnie egzekwowanego)
- wprowadzenia pierwszeństwa tylko na wybranych, jasno oznaczonych przejściach
- lepszego oznakowania miejsc o dużym natężeniu ruchu (np. aktywne oznaczenia świetlne)
W wielu krajach podobne rozwiązania funkcjonują w bardziej selektywnej formie – nie każde przejście daje automatyczne pierwszeństwo, co wymusza większą uwagę obu stron.
Między bezpieczeństwem a zdrowym rozsądkiem
Przepis miał uporządkować sytuację na drogach. W praktyce pokazał, że samo prawo nie wystarczy, jeśli nie idzie za nim świadomość i odpowiedzialność.
Bo na końcu to nie przepis decyduje, tylko sekunda decyzji – kierowcy i pieszego.
