Pierwszeństwo pieszych – przepis, który wymaga korekty?

Zmiana przepisów drogowych miała zwiększyć bezpieczeństwo pieszych. W praktyce coraz częściej pojawiają się głosy, że efekt jest odwrotny – rośnie liczba ryzykownych zachowań na przejściach.

---

Co miało się zmienić

Od czerwca 2021 roku w Polsce obowiązuje zasada, że kierowca musi ustąpić pierwszeństwa pieszemu już wchodzącemu na przejście. Celem było poprawienie kultury jazdy i ograniczenie potrąceń.

---

Gdzie pojawia się problem

Coraz częściej widać sytuacje, w których piesi wchodzą na przejście bez upewnienia się, czy mogą to zrobić bezpiecznie – często z telefonem w ręku, bez kontaktu wzrokowego z kierowcą.

W praktyce:

• decyzja o wejściu na pasy bywa impulsywna
• brak reakcji na sytuację drogową przenosi całe ryzyko na kierowcę
• odpowiedzialność przestaje być współdzielona

Efekt? Więcej napięć na drodze i sytuacji „na styk”, które kończą się tylko dzięki refleksowi kierowcy.

---

Nierówność w egzekwowaniu przepisów

Kierowca korzystający z telefonu podczas jazdy podlega wysokim karom – mandat i punkty karne, a w skrajnych przypadkach utrata uprawnień.

Pieszy, który robi to samo na przejściu – realnie rzadko ponosi konsekwencje, mimo że ryzykuje własnym zdrowiem i życiem.

---

Czy potrzebne są zmiany

W debacie publicznej coraz częściej pojawiają się propozycje:

• zakazu korzystania ze smartfona podczas przechodzenia przez jezdnię
• obowiązku zachowania szczególnej uwagi (realnie egzekwowanego)
• wprowadzenia pierwszeństwa tylko na wybranych, jasno oznaczonych przejściach
• lepszego oznakowania miejsc o dużym natężeniu ruchu (np. aktywne oznaczenia świetlne)

W wielu krajach podobne rozwiązania funkcjonują w bardziej selektywnej formie – nie każde przejście daje automatyczne pierwszeństwo, co wymusza większą uwagę obu stron.

---

Między bezpieczeństwem a zdrowym rozsądkiem

Przepis miał uporządkować sytuację na drogach. W praktyce pokazał, że samo prawo nie wystarczy, jeśli nie idzie za nim świadomość i odpowiedzialność.

Bo na końcu to nie przepis decyduje, tylko sekunda decyzji – kierowcy i pieszego.